Khi viết blog kỹ thuật về Toán học, Đồ họa máy tính hay Trí tuệ nhân tạo (AI/Machine Learning), việc giải thích các khái niệm như vector, góc chiếu hay đồ thị hàm số bằng hình ảnh tĩnh đôi khi chưa đủ trực quan. Sẽ thú vị hơn rất nhiều nếu người đọc có thể cầm chuột kéo thả trực tiếp đầu mũi tên vector ngay trên bài viết để xem các con số thay đổi theo thời gian thực.
JSXGraph là một thư viện JavaScript nhẹ, không phụ thuộc vào framework ngoài, chuyên dùng để vẽ hình học tương tác và đồ thị 2D. Bài viết này sẽ hướng dẫn cách tích hợp JSXGraph vào Blogger và xây dựng một ví dụ minh họa tích vô hướng của hai vector.
1. Tại sao nên chọn JSXGraph cho Blogger?
- Cài đặt siêu gọn: Chỉ cần nhúng 1 file CSS và 1 file JS qua CDN vào giao diện (Theme), không cần cấu hình build phức tạp.
- Tương tác mượt mà: Hỗ trợ kéo thả điểm, tự động bắt dính lưới tọa độ (snap-to-grid) và cập nhật công thức toán học theo thời gian thực.
- Hiển thị sắc nét: Render dưới dạng SVG/Canvas nên hình vẽ luôn sắc nét trên mọi kích thước màn hình từ điện thoại đến máy tính.
2. Tích hợp thư viện JSXGraph vào Theme Blogger
Để sử dụng JSXGraph ở bất kỳ bài viết nào, bạn cần thêm thư viện từ CDN vào mẫu giao diện của blog:
- Truy cập trang quản trị Blogger → chọn mục Chủ đề (Theme).
- Nhấn vào mũi tên cạnh nút Tùy chỉnh → chọn Chỉnh sửa HTML (Edit HTML).
- Dán thẻ CSS của JSXGraph vào ngay phía trên thẻ đóng
</head>để giao diện không bị chớp giật khi tải trang:
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="https://cdn.jsdelivr.net/npm/jsxgraph/distrib/jsxgraph.css" />
- Tiếp theo, cuộn xuống cuối file, dán thẻ Script của JSXGraph vào ngay phía trên thẻ đóng
</body>để tối ưu tốc độ tải bài viết, sau đó nhấn Lưu:
<script type="text/javascript" charset="UTF-8" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/jsxgraph/distrib/jsxgraphcore.js"></script>
Lưu ý về cú pháp XML của Blogger: Khi dán thẻ<link ... />vào trình chỉnh sửa Theme, hãy đảm bảo giữ nguyên dấu gạch chéo đóng thẻ/>ở cuối để Blogger không báo lỗi phân tích cú pháp XML.
3. Quy tắc viết code vẽ hình trong bài viết
Vì file thư viện jsxgraphcore.js được đặt ở cuối trang (trước </body>), còn nội dung bài viết lại nằm ở phần thân phía trên, trình duyệt sẽ đọc đoạn script vẽ hình trước khi tải xong thư viện.
Để tránh lỗi ReferenceError: JXG is not defined, bạn cần luôn bọc đoạn code khởi tạo hình vẽ bên trong sự kiện DOMContentLoaded.
4. Ví dụ thực tế: Minh họa tích vô hướng hai vector
Dưới đây là đoạn mã tạo một hệ trục tọa độ 2D với hai vector $\vec{u} = [2, 2]$ và $\vec{v} = [-2, 2]$ vuông góc với nhau. Người đọc có thể dùng chuột kéo hai điểm mút để thay đổi tọa độ và quan sát giá trị tích vô hướng tự động tính lại bên dưới.
Mã nguồn HTML/JavaScript
Chuyển trình soạn thảo bài viết sang Chế độ xem HTML và dán đoạn mã sau:
<div id="vector-box" class="jxgbox" style="width: 380px; height: 410px; margin: 20px auto; max-width: 100%; border-radius: 8px;"></div>
<script>
document.addEventListener("DOMContentLoaded", function () {
// 1. Khởi tạo khung tọa độ
const board = JXG.JSXGraph.initBoard('vector-box', {
boundingbox: [-4, 4, 4, -4.5],
axis: true,
showCopyright: false,
showNavigation: false
});
// 2. Tạo gốc tọa độ O cố định
const origin = board.create('point', [0, 0], {
name: 'O',
fixed: true,
size: 2,
color: '#64748b'
});
// 3. Tạo 2 điểm đầu mút có thể kéo thả và tự bắt dính lưới số nguyên
const p1 = board.create('point', [2, 2], {
color: '#2563eb',
withLabel: false,
snapToGrid: true,
snapSizeX: 1,
snapSizeY: 1
});
const p2 = board.create('point', [-2, 2], {
color: '#dc2626',
withLabel: false,
snapToGrid: true,
snapSizeX: 1,
snapSizeY: 1
});
// 4. Tạo nhãn tọa độ động trượt theo từng điểm mút
board.create('text', [
() => p1.X() + 0.2,
() => p1.Y() + 0.2,
() => `u = [${Math.round(p1.X())}, ${Math.round(p1.Y())}]`
], { color: '#2563eb', fontSize: 13, fontWeight: 'bold' });
board.create('text', [
() => p2.X() - 1.5,
() => p2.Y() + 0.2,
() => `v = [${Math.round(p2.X())}, ${Math.round(p2.Y())}]`
], { color: '#dc2626', fontSize: 13, fontWeight: 'bold' });
// 5. Vẽ mũi tên vector và ký hiệu góc giữa hai vector
board.create('arrow', [origin, p1], { strokeColor: '#2563eb', strokeWidth: 3 });
board.create('arrow', [origin, p2], { strokeColor: '#dc2626', strokeWidth: 3 });
board.create('angle', [p1, origin, p2], { radius: 0.6, name: '90°', color: '#16a34a' });
// 6. Hiển thị công thức tích vô hướng tự động cập nhật ở đáy khung hình
board.create('text', [0, -3.9, () => {
const ux = Math.round(p1.X()), uy = Math.round(p1.Y());
const vx = Math.round(p2.X()), vy = Math.round(p2.Y());
const dot = ux * vx + uy * vy;
return `u · v = (${ux})(${vx}) + (${uy})(${vy}) = ${dot}`;
}], {
anchorX: 'middle',
fontSize: 14,
cssStyle: 'font-family: monospace; font-weight: bold; color: #334155; background: #f8fafc; padding: 4px 8px; border-radius: 4px;'
});
});
</script>
Kết quả hiển thị trực tiếp
Bạn có thể thử nắm kéo hai chấm tròn xanh và đỏ trong khung dưới đây để kiểm tra sự thay đổi của tích vô hướng:
5. Một số lưu ý khi dùng nhiều hình trong cùng một bài viết
- Đặt ID duy nhất cho mỗi khung hình: Mỗi thẻ
<div class="jxgbox">phải có mộtidkhác nhau (ví dụ:id="vector-box-1",id="vector-box-2") và truyền đúng ID đó vào hàminitBoard(). - Cố định hình nếu không muốn người đọc kéo thả: Nếu chỉ cần hình minh họa tĩnh, bạn thêm thuộc tính
fixed: truevào phần khai báo của các điểmp1vàp2. - Tự động co giãn trên thiết bị di động: Luôn giữ thuộc tính
max-width: 100%;trên thẻ<div>chứa khung vẽ để hình không bị tràn viền khi xem trên điện thoại.
Nhận xét